Muslim Fatawa

Online Fatwa Services

Darulifta
Fatwa No :
368
| Date :
2026-01-06

Fatwa No : 368
Совершать таваф, будучи обращённым лицом к Байтуллаху (Каабе)
العبادة / الحج والعمرة / أحکام العمرة

Тавоф пайтида Байтуллоҳга (Каъбага) юзланиб юриш

Қуйида келтирилган масала ҳақида муҳтарам олимлар қандай фатво берадилар?

«Умдатул-Фиқҳ» китобининг «Китоб ул-Ҳаж» бўлими, 172-бетида Мавлоно Саййид Зувар Ҳусайн (раҳматуллоҳи алайҳ) 7-масаладан олдин қуйидагича ёзади: бизнинг фақиҳларимизнинг фикрига кўра, тавоф пайтида юриб бораётган ҳолда Байтуллоҳга (Каъбага) юз буриш жоиз эмас. Шунинг учун, Ҳажарул-Асвад ёки Рукни Яманийни истилом қилаётганда Байтуллоҳга юз бурилса, икки оёқни ўз жойида маҳкам ушлаб туриш керак. Истиломни тугатгандан кейин, юрмасдан олдин, яъни турган ҳолда ўнг томонга бурилиб, Байтуллоҳни чап томонига олиб, тавоф пайтида Байтуллоҳга юз буришдан олдинги ҳолатига яна қайтиши лозим. Шундан кейингина тавофни давом эттиради. Чунки агар Байтуллоҳга юзланган ҳолда унинг икки оёғи Каъбанинг эшиги томонга озгина бўлса ҳам силжиб кетиб, кейин ўша жойдан тавофни давом эттирса, у тавофнинг бир қисмини Байтуллоҳга юзланган ҳолда ўтган бўлади. Демак, тавофнинг ўша қисми вожибни тарк этгани сабабли қайта адо этишга (иъодага) лойиқ бўлади. Агар иъода (қайта адо) қилинмаса, жазо (дам) вожиб бўлади.

Шунингдек, «Раддул-Муҳтор» (Шомий), 2-жилд, 167-бетида ҳам шунга ўхшаш сўз айтилган: агар кимдир биров Каъбага юзини ёки орқасини буриб, қийшиқ ҳолатда тавоф қилса, у ҳолда тавофни қайта адо этиш вожиб бўлади. Агар ватанига қайтиб кетиб қолса, дам бериш керак бўлади.

Демак, масала аслида шундай эмаски, кимдир биров қисқа муддатга бўлса ҳам Каъбаи Шарифга юзини ёки орқасини буриши билан дарҳол иъода ёки дам вожиб бўлиб қоладими? Мавлоно Зувар Ҳусайн юқоридаги масалани «Ғуния» китобидан нақл қилиб ёзган. Илтимос, юқоридаги икки фикрдан қайси бири муфто-бих (фатво бериладиган фикр) эканини маълум қилиб беринглар.

الجوابُ حامِدا ًو مُصلیِّا ً

Бу масала бўйича фақиҳлар қуйидагича ёзишган: тавоф пайтида Байтуллоҳи Шарифга (Каъбага) юз буриш жоиз эмас. Агар кимдир биров Каъбаи Шарифга юзини ёки орқасини буриб тавоф қилса, у ҳолда тавофни қайта адо этиш (иъода) вожиб бўлади. Агар Маккада турган пайтида иъода қилмаса ҳам, ватанига қайтиб кетса, дам бериш вожиб бўлади. Бу фикрни Аллома Шомий ҳам баён қилган.

مأخَذُ الفَتوی

کما فی ردالمحتار: (عن یمینہ مما یلی الباب) فتصیر الکعبۃ عن یسارہ لأن الطائف کالمؤتم بہا والواحد یقف عن یمین الإمام، ولو عکس أعاد مادام بمکۃ فلو رجع فعلیہ دم وکذا لو ابتدأ من غیر الحجر کما مر.
وفی الرد:(قولہ عن یمینہ) أی یمین الطائف لا الحجر وقولہ مما یلی الباب:أی باب الکعبۃ تأکید لہ وھذا واجب فی الأصح کما مر (قولہ ولو عکس)بأن أخذ عن یسارہ وجعل البیت عن یمینہ،وکذا لو استقبل البیت بوجھہ أو استدبرہ وطاف معترضا کما فی شرح اللباب وغیرہ.(کتاب الحج ٢/٤٩٤،سعید)-

واللہ تعالی اعلم بالصواب
دار الافتاء مسلم فتاوی

Fatwa No 368 Verify Now
| | |
1    25
Тектеш фатвалар الفتاوى ذات صلة
...
Тектеш тема مواضيع ذات صلة