Muslim Fatawa

Online Fatwa Services

Fatwa No :
364
| Date :
2026-01-06
العبادة / الحج والعمرة / أحکام العمرة

Аёл кишининг махрамсиз умрага бориши жоизми?

Менинг қайнисинглим икки вояга етган қизлари билан умра қилиш учун бориб, умрани тўлиқ адо этиб келишди. Улар АҚШда яшашади. Улар бизга:
«Саудия Арабистони ҳукумати аёлларга махрамсиз ҳам умрага боришга рухсат берган, шунинг учун махрамсиз умра қилиш мумкин», — деб айтишди.

Шу ерда савол туғилади: бу ишда ким айбдор — Сауд ҳукуматими ёки аёлларнинг ўзларими?

الجوابُ حامِدا ًو مُصلیِّا ً

Агар сафар масофаси 48 миля (тахминан 77 километр) ёки ундан узоқ бўлса, эркак махрами ёки эри ҳамроҳ бўлмас экан, аёлнинг сафарга чиқиши шариат бўйича жоиз эмас. Бу ҳақда ҳадисларда қаттиқ таъқиқ келган.
Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳу) ривоят қилади. Аллоҳнинг Расули ﷺ шундай деганлар:
«Аллоҳга ва Охират кунига иймон келтирган аёл учун, агар у билан махрами бўлмаса, уч кечалик масофага сафар қилиш ҳалол эмас».
Шунингдек, Бухорий Шарифда келган бир ҳадисда Абдуллоҳ ибн Аббос (розияллоҳу анҳу) шундай дейди:
У Пайғамбаримиз ﷺдан қуйидаги сўзларни эшитганини ривоят қилади:
«Ҳеч бир аёл бегона эркак билан ёлғиз қолмасин ва ҳеч бир аёл махрамсиз сафарга чиқмасин».
Шунда жамланган одамлар орасидан бир киши туриб шундай деди:
«Эй Аллоҳнинг Расули! Мен фалон жиҳод сафарига бориш учун номимни ёздирганман, лекин хотиним ҳажга кетяпти».
Пайғамбаримиз ﷺ унга жавобан шундай дедилар:
«Бор, хотининг билан бирга ҳажга бор».
Демак, сафар ҳаж учун бўладими ёки умра учун бўладими — аёл ёлғиз борсин ёки аёллар гуруҳи билан борсин, ёши ёш бўладими ёки қари бўладими — барча ҳолатда махрамсиз сафарга чиқиш аёл учун жоиз эмас. Бундай ишни қилган аёл гуноҳкор бўлади.
Саволда айтилганидек, мазкур аёлларнинг АҚШдан махрамсиз ўзлари сафарга чиқишлари жоиз эмас эди, шунингдек, бундай шароитда умра қилишлари ҳам тўғри эмас эди.
Бироқ, адо этилган умра шариат жиҳатидан адо қилинган ҳисобланади.

مأخَذُ الفَتوی

کما فی صحيح البخاري: عن ابن عباس رضي الله عنهما، أنه: سمع النبي صلى الله عليه وسلم، يقول: «لا يخلونّ رجل بامرأة، ولا تسافرنّ امرأة إلا ومعها محرم»، فقام رجل فقال: يا رسول الله، اكتتبتُ في غزوة كذا وكذا، وخرجت امرأتي حاجةً، قال: «اذهب فحجّ مع امرأتك، (صحيح البخاري 4/ 59)-
و فی الصحیح لمسلم: عن عبد الله بن عمر، عن النبي صلى الله عليه وسلم، قال: «لا يحل لامرأة تؤمن بالله واليوم الآخر، تسافر مسيرة ثلاث ليال، إلا ومعها ذو محرم، (الصحیح لمسلم، 1/433، کتاب الحج، ط: قدیمی)-
و فی بدائع الصنائع: (وأما) الذي يخص النساء فشرطان: أحدهما أن يكون معها زوجها أو محرم لها فإن لم يوجد أحدهما لايجب عليها الحج. وهذا عندنا، وعند الشافعي هذا ليس بشرط، ويلزمها الحج، والخروج من غير زوج، ولا محرم إذا كان معها نساء في الرفقة ثقات، واحتج بظاهر قوله تعالى: ﴿ولله على الناس حج البيت من استطاع إليه سبيلاً﴾ [آل عمران: 97]. وخطاب الناس يتناول الذكور، والإناث بلا خلاف فإذا كان لها زاد، وراحلة كانت مستطيعة، وإذا كان معها نساء ثقات يؤمن الفساد عليها، فيلزمها فرض الحج.(ولنا) ما روي عن ابن عباس - رضي الله عنه - عن النبي صلى الله عليه وسلم أنه قال: ألا «لا تحجن امرأة إلا ومعها محرم» ، وعن النبي صلى الله عليه وسلم أنه قال: «لا تسافر امرأة ثلاثة أيام إلا ومعها محرم أو زوج»؛ ولأنها إذا لم يكن معها زوج، ولا محرم لا يؤمن عليها؛ إذ النساء لحم على وضم إلا ما ذب عنه، ولهذا لا يجوز لها الخروج وحدها. والخوف عند اجتماعهن أكثر، ولهذا حرمت الخلوة بالأجنبية، وإن كان معها امرأة أخرى، والآية لا تتناول النساء حال عدم الزوج، والمحرم معها؛ لأن المرأة لا تقدر على الركوب، والنزول بنفسها فتحتاج إلى من يركبها، وينزلها، ولا يجوز ذلك لغير الزوج، والمحرم فلم تكن مستطيعة في هذه الحالة فلا يتناولها النص، (2/123، کتاب الحج، سعید)-

واللہ تعالی اعلم بالصواب
دار الافتاء مسلم فتاوی

Fatwa No 364 Verify Now
| | |
3    29
Тектеш фатвалар الفتاوى ذات صلة
...
Тектеш тема مواضيع ذات صلة