Агар Замзам сувига оддий (жўн) сув қўшилса, шу қўшилган сув сабабли Замзам сувининг афзаллиги (фазилати) сақланадими ёки йўқми? Бир дўстим: «Замзамнинг фазилати сақланади», деб айтди ва бунга ҳадис билан далил борлигини ҳам таъкидлади.
Илтимос, шу масаланинг ечимини тушунтириб берсангизлар ва агар бу борада ҳадис бўлса, унга ҳам ишора қилиб ўтсангизлар.
Замзам ҳақида очиқ-ойдин ҳадис топилмаган: унда «Замзам сувига бошқа сув қўшилса ҳам, у тўлиқ Замзам бўлиб қолаверади», деб аниқ айтилган. Аммо қуйида келтириладиган бир ҳадис борки, ундан ишора (қабиса) тариқасида далил олиш мумкин.
Талқ ибн Али (розияллоҳу анҳу) ривоят қилади:
«Биз Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига бордик, унга байъат бердик ва у зот билан бирга намоз ўқидик. Шунда ўз ҳудудимизда бир “каниса” (черковга ўхшаш бино) борлигини айтдик. Пайғамбар ﷺ сув олдирдилар, таҳорат олдилар ва таҳоратдан қолган сувни бизга бериб, шундай дедилар: “У ерга боринглар, уни бузиб ташланглар ва унинг устига шу сувни сепинглар, сўнг у жойда масжид қуринглар”».
Биз: «У жой узоқ, йўлда (иссиқ сабабли) сув камайиб кетади», дедик.
Шунда Пайғамбаримиз ﷺ дедилар:
«Унга яна сув қўшиб турасизлар, чунки сувнинг баракаси сақланади».
Ушбу ҳадисдан қуйидаги ишорани тушуниш мумкин: агар Замзам сувига ҳам сув қўшилса, унинг баракаси тўлиқ йўқолиб кетмайди, балки сақланади.
Бироқ агар бир идишда Замзам суви оз бўлиб, оддий сув кўпроқ бўлса, у сувнинг барчасини «Замзам» деб аташ ёки «Замзам» деб сотиб юбориш — алдов ҳисобланади. Бундан қатъий равишда сақланиш лозим. Чунки қандай бўлмасин, у сув тўлиқ ҳолда Замзам ҳисобланмайди.
کما فی تحفة الأبرار شرح مصابيح السنة:وقال طلق بن علي: خرجنا وفداً إلى النبي صلى الله عليه وسلم فبايعناه، وصلينا معه، وأخبرناه أن بأرضنا بيعةً لنا، فقال: " إذا أتيتم أرضكم فاكسروا بيعتكم، وانضحوا مكانها بهذا الماء، واتخذوها مسجداً ".
" وقال طلق بن علي: خرجنا وفداً إلى النبي صلى الله عليه وسلم , فبايعناه " الحديث.
قوله: " فاكسروا بيعتكم " أي: غيروا محرابها وحولوه إلى الكعبة.
وقوله: " بهذا الماء " قيل: إنه إشارة إلى جنس الماء، والمراد: تطهيرها وغسلها بالماء عما بقي فيها، وقيل: إلى ما أعطاه من فضل وضوئه، إذ روي أنه قال: واستوهبنا فضل وضوئه، فدعا بماء، فتوضأ منه وتمضمض، ثم صبه في إداوة وقال: " اذهبوا بهذا الماء ، فإذا قدمتم بلدكم فاكسروا بيعتكم، ثم انضحوا مكانها بهذا الماء، واتخذوا مكانها مسجداً "، فقلنا: يا نبي الله! البلد بعيد والماء ينشف، فقال: " أمدوه من الماء، فإنه لايزيد إلا طيباً ". ويكون المراد منه: إيصال بركة وضوئه إليھا،(1/ 259):