Ихрам абалында ич кийим кийүү, ошондой эле Харамда намаз окуп жаткан а

1. Ихрам абалында ич кийимди эки же үч саатка кийип алса, садака гана важиб болобу же дам (курмандык) да керекпи?
Ошондой эле, ажылыктын күндөрүндө он эки сааттан азыраак убакытка ич кийим кийип, кайра чечип, кайра кийсе дам важиб болобу?
Мисалы, умрада таваф учурунда ич кийим кийип алып, саъйде чечип салса эмне важиб болобу?
Дагы бир мисал: ажылыктын беш күнүндө алты саат кийип, анан эки саат кийбей, андан кийин үч саат кийсе, жалпысы он эки саатка жетпей, бирок үзгүлтүк менен болуп турса — садака важиб болобу же дамбы?
2. Харамда намаз окуп жаткан адамдын алдынан өтүүгө болобу? Анткени Мекке менен Мединада көбүнчө эл аябай тыгыз болот.
3. Эгер таваф кылып жаткан адам Хажарул-Асвадга жетпей туруп тавафты баштап алса, анын өкүмү кандай?
Анткени Хажарул-Асвадды так аныктоо кээде кыйын болот. Эгер адам Хажарул-Асваддын так чекитинен алдыга чыгып кетсе, анда ошол айлампа эсептелбей калат. Ошондуктан айлампа кем болуп калбашы үчүн Хажарул-Асваддан бир аз арт жактан баштоо кандай өкүмгө ээ?
4. Бадал Хаж (бирөөнүн ордуна ажылык) кылып жатып таматтуъ түрүн аткарганда, умрага жана ажылыкка ихрам байлап жатканда кандай ниет кылынат? Ниеттин сөздөрү кандай болушу керек?

الجوابُ حامِدا ًو مُصلیِّا ً

1. Белгилүү болсун: эркек адамга ихрам абалында тигилген кийим кийүүгө тыюу салынат, ошондуктан ихрамда ич кийим, майка ж.б. кийүүгө уруксат жок. Бирок эгер геморрой, грыжа же ушуга окшош оорулар болсо, анда лөңги (бел байлоо сыяктуу) колдонуу жакшыраак. Эгер ошого карабастан ич кийим кийүүгө мажбур болуп калса, кийсе болот, бирок: бир түн же бир күн же андан узак убакыт аны кийсе — бир дам (курмандык) берүү важиб болот. Андан кыска убакытка кийсе — садака важиб болот, ал эми садаканын өлчөмү садака-фитрге тең. Суроодо айтылган бардык учурларда дам эмес, садака важиб болот, анткени алардын баары бир күн же бир түндөн аз.
2. Кичине мечиттерде намаз окуп жаткан адамдын алдынан өтүү жаиз эмес. Чоң мечиттерде болсо намаз окуп жаткан адамдын ордунан эки сап аралык алыстыктан өтүүгө уруксат. Ошондой эле Масжидул-Харамда таваф кылгандар намаз окуучунун сажда кылган жерин калтырып, алдынан өтө алышат. Демек, Масжидул-Харам же Масжидун-Набавий сыяктуу чоң мечиттерде намаз окуучунун ордунан эки сап аралык менен өтүү жаиз. Бирок өтө катуу зарылчылык болбосо, намаз окуучунун сажда кылган жеринин ичинен ачык эле өтүүдөн мүмкүн болушунча сактануу керек. Мындай учурда намаз окуучунун алдына чадыр, кийим, таяк сыяктуу нерсе коюп же бир адамды алдыга чыгарып, сутра жасап өтүү ылайыктуу.
3. Тавафты Хажарул-Асваддан баштоо зарыл. Эгер кимдир бирөө тавафты Хажарул-Асваддан баштабаса, анда Меккеде турган учурда тавафты кайра аткаруу важиб. Ошондуктан суроодо айтылгандай, айлампа кем болуп калбасын деп, Хажарул-Асвадга жетпей бир аз арт жактан баштоо жаиз. Бирок Хажарул-Асваддын каршысына келип истилам кылуу — сүннөт.
4. Бадал Хаж (бирөөнүн ордуна ажылык) кылууда, ихрам байлаганда ажылыкка ниет төмөнкүдөй кылынат: «Мен баланча адамдын атынан Хаж-и таматтуʿ кылууга ниет кылам жана анын атынан ихрам байлайм». Эгер атын унутуп калса: «Мени кимдин атынан хаж-и бадал кылууга жиберишсе, ошол адамдын атынан Хаж-и таматтуʿ кылууга ниет кылам жана анын атынан ихрам байлайм» — деп айтат. Ошондой эле умрага ихрам байлаганда:
«Мен баланча адамдын атынан умра кылууга ниет кылам жана анын атынан ихрам байлайм» — деп ниет кылат.

مأخَذُ الفَتوی

کما فی بدائع الصنائع:"فالمحرم لايلبس المخيط جملة".(كتاب الحج ،فصل محظورات الإحرام،ج:2،ص:183،ط:رشيدية)
و فی الفتاوی الحندیہ:"ولو اضطر المحرم إلى لبس ثوب فلبس ثوبين فإن لبسهما على موضع الضرورة فعليه كفارة واحدة وهي كفارة الضرورة .....ولو لبس ثوبا للضرورة ثم زالت الضرورة فداوم على ذلك يوما أو يومين فما دام في شك من زوال الضرورة لا يجب عليه إلا كفارة الضرورة، وإن تيقن بزوال الضرورة فعليه كفارتان كفارة ضرورة وكفارة اختيار هكذا في البدائع".(كتاب المناسك ،الباب الثامن في الجنايات وفيه خمسة فصول،الفصل الثاني في اللبس،ج:1،ص:242،ط:ماجدية)
و فی الشامیۃ:"ذكر في حاشية المدني لا يمنع المار داخل الكعبة وخلف المقام وحاشية المطاف، لما روى أحمد وأبو داود عن «المطلب بن أبي وداعة أنه رأى النبي - صلى الله عليه وسلم - يصلي مما يلي باب بني سهم والناس يمرون بين يديه وليس بينهما سترة» وهو محمول على الطائفين فيما يظهر لأن الطواف صلاة، فصار كمن بين يديه صفوف من المصلين انتهى.(كتاب الصلاة ،باب الاستخلاف،فروع مشى المصلي مستقبل القبلة هل تفسد صلاته،ج:1،ص:635)
کما فی رد المحتار: (أو) مروره (بين يديه) إلى حائط القبلة (في) بيت و (مسجد) صغير، فإنه كبقعة واحدة (مطلقاً) ..."الخ
قال ابن عابدين رحمه الله: " (قوله: في بيت) ظاهره ولو كبيراً. وفي القهستاني: وينبغي أن يدخل فيه أي في حكم المسجد الصغير الدار والبيت. (قوله: ومسجد صغير) هو أقل من ستين ذراعاً، وقيل: من أربعين، وهو المختار، كما أشار إليه في الجواهر، قهستاني". (كتاب الصلاة ،باب الاستخلاف،فروع مشى المصلي مستقبل القبلة هل تفسد صلاته،ج:1،ص:634)
و فیھہ : أیضا:"(وأخذ) الطائف (عن يمينه مما يلي الباب) فتصير الكعبة عن يساره لأن الطائف كالمؤتم بها والواحد يقف عن يمين الإمام، ولو عكس أعاد مادام بمكة فلو رجع فعليه دم وكذا لو ابتدأ من غير الحجر كما مر قالوا ويمر بجميع بدنه على جميع الحجر (جاعلا) قبل شروعه.
وفي الرد:(قوله وكذا لو ابتدأ من غير الحجر) أي يعيده وإلا فعليه دم وهذا على القول بوجوبه كما أشار إليه بقوله كما مر أي في الواجبات (قوله قالوا إلخ) قال في البحر: ولما كان الابتداء من الحجر واجبا كان الابتداء في الطواف من الجهة التي فيها الركن اليماني قريبا من الحجر الأسود متعينا، ليكون مارا بجميع بدنه على جميع الحجر الأسود، وكثير من العوام شاهدناهم يبتدئون الطواف وبعض الحجر خارج عن طوافهم فاحذره اهـ".(كتاب الحج، فصل في الإحرام وصفة المفرد،ج:2،ص:494،ط:سعيد)
وفيه أيضا:
"(و) بشرط (نية الحج عنه) أي عن الآمر فيقول: أحرمت عن فلان ولبيت عن فلان، ــ ولو نسي اسمه فنوى عن الآمر صح، وتكفي نية القلب."
(كتاب الحج،باب الحج عن الغير، ج:2،ص:598،ط:سعيد)