Muslim Fatawa
Online Fatwa Services
Fatwa No : 254
الطھارة / الطھارة / الوضوء
Даарат жана намазга байланыштуу түрдүү маселелер
Урматтуу аалымдар, бул маселе боюнча эмне дейсиздер:
1. Дааратта баштын төрттөн бир бөлүгүнө масх тартуу парз экени белгилүү. Эми суроо мындай: маңдайга эки манжа коюп масх тартса, бул парз аткарылган болуп эсептелеби же жокпу?
2. Намаз учурунда рукудан кийин адам кийиминин арткы этегин эки колу менен көтөрүп алып саждага барса, мындай учурда намаз туура болобу же жокпу? Бул аракет «көп кыймыл» (عمل کثیر) катарына киреби же жокпу?
3. Эгер адамдын шымы томуктан ылдый түшүп турса, намаз туура болобу же жокпу? Айрым адамдар мындай дешет: “менин көңүлүмдө текеберлик жок, ошондуктан шымым томуктан ылдый болсо да зыяны жок” дегени туурабы?
4. Ханафий мазхабы боюнча шам (магриб) намазы азандан канча убакыт өткөн соң окулат? Дароо окулушу керекпи же бир аз убакыт күтүлөбү?
5. Фатиха сүрөсүндөгү «غَيرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ» деген жерде эгер адам الف (а) жана لام (л) тамгаларын айтпай, «غَيرِ مَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ» десе, мындай окуу менен намаз жарактуубу?
6. Ханафий мазхабында намаз учурунда колдор киндиктин астына коюлат. Эгер бир адам колдорун киндиктин астына да эмес, көкүрөккө да эмес, ортого коюп алса, анын өкүмү кандай болот? Ошондой эле чачты кара боёк менен боёонун өкүмү кандай?
الجوابُ حامِدا ًو مُصلیِّا ً
(1) Жок, баштын масхына эки манжа жетишсиз, аны колдун толугу менен тартуусу керек.
(2) Намаз жарактуу болот, бирок мындай аракет макрух болуп саналат, андыктан андан алыс болуу зарыл.
(3) Эркектер үчүн шымды томуктан ылдый түшүрүү — жаиз эмес жана арам. Бул тыюудан эч ким бошотулган эмес, ошондуктан аталган адам мындай аракеттен толук тийиштүү түрдө сактануусу керек.
(4) Эгер магрибтин азаны күндүн батканына толук ишенимден кийин айтылган болсо, анда намазды кечиктирүү туура эмес. Дароо окуу — мустахаб. Себепсиз кечиктирүү (мисалы, эки рекет намаз окуй турганча убакытка чейин же жылдыздар көрүнгөнчө) — макрух. Бирок негиздүү себеп болсо, анда макрух болбойт.
(5) Эгер адам билип туруп "ال" тамгаларын таштап окуса, бул туура эмес жана андан катуу сактануу керек. Бирок эгер жаңылып айтып алса, анда бул намазга таасир бербейт, намаз жарактуу болот.
(6) Ханафий мазхабын карманган адам колдорун киндиктин астына байлашы керек. Эгер бул адам шалаакылык менен башкача кармап жүрсө, анда ал мындай адаттан арылышы шарт.
Чач боёоо боюнча: Таптаза кара боёк менен чач боёо көпчүлүк аалымдардын (рахимахумуллах) пикири боюнча макрух.
مأخَذُ الفَتوی
وفی الدر: لو مد اصبعا او اصبعین لم یجز۔(ج۱، ص۹۹)۔
وفی الھندیۃ : یکرہ للمصلی أن یعبث بثوبہ أو لحیتہ أو جسدہ و ان یکف ثوبہ بان یرفع ثوبہ من بین یدیہ أو من خلفہ إذا أراد السجود۔(ج۱، ص۱۰۵)۔
وفی سننِ البیہقی: عن ابی ہریرۃؓ مرفوعًا ان اللہ عزوجل لا یقبل صلوٰۃ رجل مسبل إزارہ۔ اھـ(ج۲، ص۲۴۱)۔
وفی الہندیۃ: ووضع یدہ المنٰی علی الیسرٰی تحت السرۃ۔ اھـ(ج۱، ص۷۳ و کذا فی التاتار خانیہ: ج۱، ص۵۱۱)۔
وفی الدر المختار: ویستحب للرجل خضاب شعرہ ولحیتہ ولو فی غیر حرب فی الاصح، والأصح أنہ علیہ السلام لم یفعلہ ویکرہ بالسواد۔ ا