Muslim Fatawa
Online Fatwa Services
Fatwa No : 239
الطھارة / الطھارة / الوضوء
Аскердик бут кийимге (берцага) масх тартуунун өкүмү
Ассаламу алайкум, агай! Сураныч, ушул маселе боюнча багыт берип коюңуз. Эгер бир аскер кызматчысы өзүнүн милдетин өтөп жаткан учурда кайсы бир кооптуу кырдаалда же катардан артта калуу коркунучу болуп, даарат алууда бутун жууш үчүн бут кийимин чечүүгө убактысы жетпесе, анда ал даарат алып жатып бут кийимине масх тартса болобу? Жана ошол бут кийими менен намаз окууга уруксатпы? Азыркы учурда аскердик бут кийимдер толугу менен жабык болуп, бутка аба да дээрлик жетпейт. Ушундай шартта кандай өкүм болот?
الجوابُ حامِدا ًو مُصلیِّا ً
Азыркы колдонулуп жаткан аскердик бут кийимдерде масх тартууга шариат койгон шарттардын баары дээрлик табылгандыктан, эгер бут кийим даарат менен кийилген болсо, анда кадимки шарттарда бир күн жана бир түн, ал эми жолдо жүргөн абалда үч күн жана үч түн бою аны чечпей туруп масх тартууга шариат уруксат берет. Бирок бул бут кийимге масх тарткандан кийин ошол менен намаз окуу үчүн башка шарттардан тышкары дагы бир нерсе зарыл: бут кийимге эч кандай нажасат (ыпылас) жукпашы керек же болбосо намазга чейин жуулуп тазаланып турушу шарт. Эгер нажасат тазаланбаса, анда мындай бут кийим менен намаз шариатта туура болбойт. Ошондой эле кадимки шарттарда мындай бут кийим менен мечитке кирүүдө бир аз урматсыздык коркунучу бар болгондуктан, мүмкүн болушунча андай абалдан оолак болуу сунушталат.
مأخَذُ الفَتوی
کما فی سنن ابی داؤد : عن أبی سعید الخدزی ، قال : بینما رسول اللہ ﷺ یصلی بأصحابه اذ خلع نعلیه فوضعھما عن یسارہ ، فلما رأی ذلک القوم ألقوا نعالھم ، فلما قضی رسول اللہ ﷺ قال: ما حملکم علیٰ القاء نعالکم ، قالوا : رأیناک ألقیت نعلیک فألقینا نعالنا ، فقال رسول اللہ ﷺ : ان جبریل علیه السلام أتانی فأخبرنی أن فیھما قذراً أو قال :أذی و قال : اذا جاء أحدکم الیٰ المسجد فلینظر : فان رأی فی نعلیه قذراً أو أذی فلیمسحه ولیصل فیھما اھ (1/175)۔
و فیه أیضاً : عن یعلی بن شداد بن أوس ، عن أبیه، قال:قال رسول اللہ ﷺ خالفوا الیھود فانھم لایصلون فی نعالھم ولا خفافھم اھ (1/176)۔
و فی رد المحتار : تحت (قوله شرط مسحه) أي مسح الخف المفهوم من الخفين؛ وأل فيه للجنس الصادق بالواحد والاثنين، ولم يقل مسحهما؛ لأنه قد يكون واحدا لذي رجل واحدة (قوله ثلاثة أمور إلخ) زاد الشرنبلالي: لبسهما على طهارة، وخلو كل منهما عن الخرق المانع، واستمساكهما على الرجلين من غير شد، ومنعهما وصول الماء إلى الرجل، وأن يبقى من القدم قدر ثلاثة أصابع اهـ (1/261)۔
و فی المحیط البرھانی : و أما المسح علی الجوارب فلایخلو : اما ان کان الجوارب رقیقاً غیر منعل و فی ھذا الوجه لایجوز المسح بلاخلاف و أما ان کان ثخیناً منعلاً ففی ھذا الوجه یجوز المسح بلاخلاف ، لأنه یمکن قطع السفر و تتابع المشی علیه ، فکان بمعنی الخف و المراد من الثخین أن یستمسک علیٰ الساق من غیر أن یشد بشیء و لا یسقط ، فأما اذا کان لایستمسک و یسترخی ، فھذا لیس بثخین ولایجوز المسح علیه اھ (1/343)۔