Дааратсыз умра кылуунун өкүмү

Ассаламу алейкум ва рахматуллахи ва баракатуху! Устаз, бизден бирөө умрага барган. Бирок билбестиктен (кабарсыздык менен) умраны дааратсыз аткарып, андан кийин өз мекенине кайтып келген. Ушундай абалда анын умрасы аткарылган болуп эсептелеби? Ошондой эле, ага дам (курмандык) милдеттүү болобу?

الجوابُ حامِدا ًو مُصلیِّا ً

Белгилүү болсун: таваф үчүн даарат алуу – важиб, ал эми саъий үчүн даарат – сүннөт. Ошондуктан, эгер кимдир бирөө умранын тавафын да, саъийин да дааратсыз аткарып, андан кийин ихрамдан чыгып койсо, эгер ал Мекке Мукаррамада болсо, анда экөөнү тең кайра аткаруусу керек.
(Бул жерде тавафты кайра аткаруу важиб, анткени ал негизги амал; ал эми саъийди кайра аткаруу – артыкчылыктуу, себеби саъий тавафка көз каранды.)
Эгерде тавафты кайра аткарып, бирок саъийди кайра аткарбаса, анда да туура пикир боюнча ага эч нерсе милдеттүү болбойт, анткени саъий үчүн тазалык шарт эмес.
Ал эми эгер тавафты кайра аткарбай, үй-бүлөсүнө, мекенине кайтып кетсе, анда важибди таштагандыгы үчүн (тавафта тазалыкты таштаганы себептүү) дам катары (бир кой же бир эчки) курмандык кылуу милдеттүү болот. Бул курмандык Харамдын чегинде союлушу керек. Мындай учурда анын умрасы аткарылган болуп эсептелет, жана кайра Меккеге баруусу шарт эмес.
Демек, суроодогу абалда дааратсыз умра кылган кыздын умрасы аткарылган, бирок дааратсыз таваф кылганы үчүн дам катары (бир кой же бир эчкини) Харам аймагында союу милдеттүү.

مأخَذُ الفَتوی

کما فی الهندية: (245/1، ط: دار الفکر)
إذا طاف للعمرة محدثا أو جنبا فما دام بمكة يعيد الطواف فإن رجع إلى أهله ولم يعد ففي المحدث تلزمه الشاة وفي الجنب تكفيه الشاة استحسانا هكذا في المحيط.
ومن طاف لعمرته وسعى على غير وضوء فما دام بمكة يعيدهما فإذا أعادهما لا شيء عليه فإن رجع إلى أهله قبل أن يعيد فعليه دم لترك الطهارة فيه ولا يؤمر بالعود لوقوع التحلل بأداء الركن وليس عليه في السعي شيء وكذا إذا أعاد الطواف ولم يعد السعي في الصحيح كذا في الهداية.
و فی غنية الناسك: (المطلب الرابع فى ترم الواجب فى طواف العمرة، ص: 276، ط: إدارة القرآن)
لو طاف للعمرة كله أو أكثره أو أقله و لو شوطا جنبا أو حائضا أو نفساء أو محدثا فعليه شاة لا فرق بين القليل و الكثير و الجنب و المحدث لأنه لا مدخل فى طواف العمرة للبدنة و لا للصدقة بخلاف طواف الزيارة....لو طاف للعمرة محدثا و سعى بعده فعليه دم، إن يعد الطواف و رجع إلى أهله و ليس عليه شيء بترك إعادة السعى ، و كذا لو أعاد الطواف و لم يعد السعى لاشيء عليه، و فى الجنابة إن لم يعد السعى فعليه دم.
و فی الموسوعة الفقہیة الکویتیة: (131/29، ط: دار السلاسل)
وقال الحنفیة: الطهارۃ من الحدث ومن الخبث واجب للطواف.