Ҳайз ҳолатида Қуръон ўқитиш

Ҳайз ҳолатида бўлган аёл Қуръон ўқитса бўладими?

الجوابُ حامِدا ًو مُصلیِّا ً

Ҳайз (етак кир) ҳолатида аёлга Қуръони Каримни тиловат қилиш тўлиқ ман этилган.
Бироқ ўқитиш зарурати сабабли фиқҳ уламолари бир оят миқдоридан кам бўлган, нафас чиқариб қўйишга етадиган даражадагина ўқишга рухсат берганлар. Шунинг учун устоза ўқувчиларга ўқитганда ёки ўқувчи ўзи ўқиганда, сўзма-сўз, ҳарфлаб (бўлиб-бўлиб) ўқийди. Масалан: «Алҳамду … лиллаҳ … рабб … ал-ъаламин» деб бўлиб-бўлиб ўқиш.
Маълум кунларда (ҳайз пайтида) аёллар учун шундай ҳарфлаб ўқиш жоиз, аммо тўлиқ оятни бир бутун қилиб ўқиш жоиз эмас.
Бу ҳукм ўқитаётган аёлга ҳам, ўқиётган қизга ҳам тегишли.
Эслатиб ўтамиз: бу ҳолатда Қуръони Каримни тўғридан-тўғри, муқовасиз (ғилофсиз) ушлаб туришга рухсат берилмайди.
Аммо муаллим соний (алифбо), намоз китоблари ва шу каби китобларни ушлаш мумкин.
Агар устоза ҳайз ҳолатида бўлса, у қизлардан дарсни, манзилни ва ҳ.к.ни оғзаки тинглаб олиши мумкин.
Шунингдек, Қуръон ўқиётган қиз мусхафни ушлаб турса, устоза унга қараб тинглаб туриши ҳам жоиз.
Бундан ташқари, ёдлаган Қуръонни унутиб қўйиш хавфи бўлса, фиқҳ уламолари тоза мато ва шу каби нарса орқали мусхафни ушлаб, ичига қараб, фақат қалбида такрорлашига, тили билан умуман айтмаслигига рухсат берганлар.
Бу усул ёдни сақлаб қолиш учун етарли ҳисобланади.

مأخَذُ الفَتوی

کما فی الفتاوی الھندیہ: وَإِذَا حَاضَتْ الْمُعَلِّمَةُ فَيَنْبَغِي لَهَا أَنْ تُعَلِّمَ الصِّبْيَانَ كَلِمَةً كَلِمَةً وَتَقْطَعُ بَيْنَ الْكَلِمَتَيْنِ، وَلَايُكْرَهُ لَهَا التَّهَجِّي بِالْقُرْآنِ. كَذَا فِي الْمُحِيطِ". (الْفَصْلُ الرَّابِعُ فِي أَحْكَامِ الْحَيْضِ وَالنِّفَاسِ وَالِاسْتِحَاضَةِ،الْأَحْكَامُ الَّتِي يَشْتَرِكُ فِيهَا الْحَيْضُ وَالنِّفَاسُ ثَمَانِيَةٌ، ١/ ٣٨)
و فیحاشية رد المحتار على الدر المختار:( وقراءة قرآن ) أي ولو دون آية من المركبات لا المفردات؛ لأنه جوز للحائض المعلمة تعليمه كلمةً كلمةً، كما قدمناه وكالقرآن التوراة والإنجيل والزبور ... (ومسه) أي القرآن ولو في لوح أو درهم أو حائط، لكن لا يمنع إلا من مس المكتوب، بخلاف المصحف؛ فلا يجوز مس الجلد وموضع البياض منه، وقال بعضهم: يجوز، وهذا أقرب إلى القياس، والمنع أقرب إلى التعظيم، كما في البحر، أي والصحيح المنع كما نذكره، ومثل القرآن سائر الكتب السماوية كما قدمناه عن القهستاني وغيره