Намазда кыраат учурунда кайсы каталардан улам намаз бузулат?

Намазда кыраат учурунда кайсы каталардан улам намаз бузулат? Башкача айтканда, сөздүк ката, маанини өзгөрткөн ката ж.б.

الجوابُ حامِدا ًو مُصلیِّا ً

Сөздөрдүн айтылышындагы жөн гана кемчилик же маанинин толук өзгөрүшү менен эле намаз бузулуп кетпейт. Бирок Куран окууда мындай ката кетип, мааниде өтө олуттуу өзгөрүү пайда болсо, башкача айтканда, ишеним жагынан куфрга алып баруучу маанини билдирип калса жана туура эмес окулган аят же сүйлөм менен туура сөздөрдүн ортосунда толук токтоо (вақф-и там) болбосо (маанинин үзүлүшү аркылуу намазды сактап калууга мүмкүн болбогон абалда), ошондой эле намаз ичинде бул ката оңдолбой калса, анда намаз бузулат.
Кырааттагы ката намазды бузабы же бузбайбы деген маселеде бул — жалпы принцип. Эгер кыраатта кандайдыр бир так ката болсо, анда ал сөздөрдү жазып, кайра тактап суроо берүү керек.
Белгилүү болсун: эгер айтылыштагы өзгөрүү (харакаттар, токтотуулар, махраж жана сапаттар) же сөздөрдүн азайып-көбөйүшү маанини өзгөртпөсө, же мааниси өзгөрсө да өтө олуттуу болбосо, анда намаз бузулбайт. Бирок туура окууга мүмкүнчүлүгү жана билими бар туруп мындай ката кетирилсе, анда макрухтук пайда болот жана тилаваттын сообу азаят. Ошондуктан намазда мындай ката байкалса, ошол аятты же сөздөрдү намаздын ичинде эле оңдоп коюу керек.
Ар бир мусулман адам Куранды туура жана тажвид менен окууга аракет кылуусу зарыл. Эгер кимдир бирөөнүн тажвиди же айтылышы туура болбосо, анда тажвидди мыкты билген кари (окуучу) менен машыгып, туура окууну үйрөнүшү керек.

مأخَذُ الفَتوی

"قال في شرح المنیة الکبیر:"القاعدة عند المتقدمین أن ما غیره تغیراً یکون اعتقاده کفراً تفسد في جمیع ذلک سواء کان في القرآن أو لم یکن إلا ما کان من تبدیل الجمل مفصولاً بوقف تام، ثم قال بعد ذلک: فالأولی الأخذ بقول المتقدمین". (إمداد المفتین، ص ۳۰۳)
"وإن غیر المعنی تغیراً فاحشاً فإن قرأ: ” وعصی آدم ربه فغوی “ بنصب میم ” اٰدم “ ورفع باء ” ربه “……… وما أشبه ذلک لو تعمد به یکفر، وإذا قرأ خطأً فسدت صلاته..." الخ (الفتاوی الخانیة علی هامش الهندیة، ۱: ۱۶۸، ط: المطبعة الکبری الأمیریة، بولاق، مصر)
"ومنها: ذکر کلمة مکان کلمة علی وجه البدل إن کانت الکلمة التي قرأها مکان کلمة یقرب معناها وهي في القرآن لاتفسد صلاته، نحو إن قرأ مکان العلیم الحکیم …، وإن کان في القرآن، ولکن لاتتقاربان في المعنی نحو إن قرأ: "وعداً علینا إنا کنا غافلین" مکان {فاعلین} ونحوه مما لو اعتقده یکفر تفسد عند عامة مشایخنا،وهو الصحیح من مذهب أبي یوسف رحمه الله تعالی، هکذا في الخلاصة". (الفتاوی الهندیة، ۱: ۸۰،، ط: المطبعة الکبری الأمیریة، بولاق، مصر)
"وفي المضمرات: قرأ في الصلاة بخطإ فاحش ثم أعاد وقرأ صحیحاً فصلاته جائزة". (حاشیة الطحطاوي علی الدر المختار،۱: ۲۶۷ط: مکتبة الاتحاد دیوبند)
"ذکر في الفوائد: لو قرأ في الصلاة بخطإفاحش ثم رجع وقرأ صحیحاً ، قال: عندي صلاته جائزة". (الفتاوی الهندیة، ۱: ۸۲، ط: المطبعة الکبری الأمیریة، بولاق، مصر)