Мүрзөгө маркумдун аты-жөнү жазылган таш орнотуу кандай?

Ас салааму алайкум! Мен сиздерден төмөнкү суроолордун жообун алгым келет;
(1) Мүрзөгө маркумдун аты-жөнү жазылган таш орнотуу кандай?
(2) Мүрзөлөргө коюлуучу таштарга жазуу иштерин кесип кылып, бизнес катары жүргүзүү кандай?
(3) Мүрзөлөрдү бекемдөө үчүн коюлуучу мрамор жана башка таштарды сатуу шарият боюнча кандай? Бул күнөөгө жардам берүү болуп эсептелеби же жокпу?
Эгер мындай соода шарият боюнча туура эмес болсо, анда эмне кылуу керек? Анткени дароо жаңы бизнес баштоо кыйын болуп жатат.

الجوابُ حامِدا ًو مُصلیِّا ً

(1) Маркумдун ким экенин аныктоо жана анын каза болгон датасы сыяктуу маалыматтарды камтыган тактайчаны мүрзөнүн баш жагына орнотууга уруксат бар. Бирок ага Курандын аяттарын жана башка ыйык тексттерди жазуудан сактануу зарыл.
(2), (3) Эгер бул таштар мүрзөнү бекемдөө үчүн гана эмес, башка курулуштарда жана башка максаттарда да колдонулса — көрүнүп тургандай, ошондой — анда мындай таштарды сатуу-сатып алуу менен алектенүү шексиз түрдө жаиз жана туура. Ошондой эле мүрзөгө коюлуучу тактайчаларга жазуу жана аларды башкаларга жаздырып берүү менен кесип катары алектенүүгө да уруксат бар.

مأخَذُ الفَتوی

فی المشكوٰة: قال رسول الله ﷺ اعلم بھا قبر أخی وأدفن إلیه من مات من اھلی. رواه ابوداوود. (۱۴۹)
وفی الشامیة: فان الكتابة طریق إلی تعرف القبر بھا وان احتیج إلی الكتابة حتی لایذھب الاثر ولا یمتھن فلا باس به فاما الكتابة بغیر عذر فلا. اھ حتی انه یكره كتابة شیء علیه من القرآن أو الشعر أو إطراء مدح ونحو ذلك. ج۲ ص۲۳۸)
وفی الشامیة: (قوله مغربا للنھر) قال فیه من باب البغاة وعلم من ھذا انه لایكره بیع ما لم تقم المعصیة به كبیع الجاریة المغنیة والكبش النطوح والحمامة الصغیرة والعصیر والخش ممن یتخذ منه المعازف الخ (ج۶ ص۳۹۱)
وفیھا (وجاز اجارة بیت فیه) ھذا عنده ایضًا لان الاجارة علی منفعة البیت ولھذا یجب الاجر بالتسلیم ولا معصیة فیه وانما المعصیة بفعل المستاجر وھو مختار فینقطع نسبة عنه. (ج۶ ص۳۹۲۹
وفی اعلاء السنن والحكمة تقتضیه لان حاجة الانسان تتعلق بما فی ید صاحبه وصاحبه لا یبذله بغیر عوض. (۱۴/۳)